Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Archiwum kategorii ‘Broń miotająca’

Turniej łuczniczy Cedynia 19-21.06.2015

środa, 3 Czerwiec 2015

Podobnie jak w latach ubiegłych, również w tym roku, będę prowadził turniej łuczniczy w Cedyni. Turniej tegoroczny będzie prowadzony w trochę innej konwencji, zapraszam do udziału i do odwiedzenia Cedyni oraz do zapoznania się z regulaminem turnieju. Do zobaczenia :)

Zasady turnieju łuczniczego Cedynia 2015

Zasady podstawowe: 

- Wchodzą wyłącznie łuki odpowiadające realiom historycznym wczesnego średniowiecza (składające się z drewna, poroża, ścięgien lub innych materiałów dostępnych w tamtejszych realiach). W przypadku łuków których wygląd zewnętrzny jest poprawny ale ich budowa wewnętrzna opiera się na materiałach współczesnych o dopuszczeniu do turnieju zadecydują sędziowie.

- strzały wyłącznie drewniane z opierzeniem naturalnym, groty mogą być toczone, zalecane jest używanie grotów kutych

- jeśli nie jest powiedziane inaczej zawsze strzelamy 5 strzałami, liczą się wszystkie strzały. Łucznik powinien mieć w kołczanie 7 strzał aby możliwe było płynne strzelanie również w sytuacji gdy strzała zostanie zniszczona lub zgubiona

- strzelać zawsze należy z zachowaniem wszystkich zasad bezpieczeństwa

- do tarczy zawsze podchodzi sędzia i strzelający, punkty są liczone z zaokrągleniem w górę na korzyść zawodnika w przypadku trafienia w linię oddzielającą dwie strefy punktacji lub w przypadku innych wątpliwości

- jeśli nie jest możliwe ustalenie punktacji, a wiadomo że nastąpiło trafienie (przestrzał) konkretny strzał należy powtórzyć

- każdy strzela na własną odpowiedzialność i ponosi pełną odpowiedzialność za wszelkie skutki

- wyniki ze wszystkich etapów sumują się aż do finału, modyfikator oznacza mnożenie wyniku strzału przez określony współczynnik w danej konkurencji (zaokrąglając w górę)

- poszczególne konkurencje mogą zostać wyłączone z turnieju jeśli pojawią się problemy techniczne z ich rozegraniem (czas, pogoda, braki zaplecza), punktacja dla wszystkich zawodników w takim wypadku wynosi 0, jeśli odpuścić będzie trzeba serię finałową o ostatecznej klasyfikacji zdecyduje wynik dotychczasowy

Piątek:

Runda eliminacyjna rozgrywana na polu łuczniczym:

1) Strzelanie na dystansie 15 m, 5 strzał 2 serie (naciąg do klatki piersiowej/naciąg angielski). Punktacja od 10 do 0 (zwykła) za każdy strzał.
2) Strzelanie na dystansie 30 m, 5 strzał 2 serie (naciąg do klatki piersiowej/naciąg angielski). Punktacja od 10 do 0 (zwykła) za każdy strzał.
3) Strzelanie na szybkość na dystansie 30 m, czas 1 minuta, 2 serie (naciąg do klatki piersiowej/naciąg angielski). 1 punkt za każdy strzał oddany + Punktacja od 10 do 0 (zwykła).

Po eliminacjach do dalszych zmagań zostanie zakwalifikowana pewna liczba uczestników z największą liczbą punktów. Ilościowo tego nie określamy ponieważ nie wiemy ilu będzie uczestników, racjonalnie rzecz biorąc ilość osób zakwalifikowanych do dalszych zmagań nie powinna być większa niż 10.

Sobota:

Walka o finał – ścieżka leśna, strzelanie do celów 3D:

1) Strzelanie leśne z utrudnieniami terenowymi – 6 celów na dystansach 10-25 m (lub więcej w zależności od poziomu strzelających), 5 strzałów do każdego z celów, styl naciągu dowolny, różne pozycje np. przyklęk, obrót, oparcie o drzewo itp.
2) Strzelanie pod kątem ze skarpy o wysokości min 10 m, 2×5 strzałów, styl naciągu dowolny

Zasady punktacji:

Wyjątek z regulaminu federacji FIELD/3D:

Figury zwierzęce 3D:

Podczas zawodów używa się trójwymiarowych figur zwierzęcych o zróżnicowanej wielkości i kształcie. Ilośd figur, ich rozmiar, a także rozmiar stref trafień punktowanych nie podlegają żadnym normom. Linie rozgraniczające poszczególne obszary punktujące wliczane są w obszar strefy punktowania o wyższej wartości.
Kolor ciała figur zwierzęcych jest różny dla poszczególnych zwierząt.

Strefy trafień punktowanych:

Figury zwierzęce podzielone są na 4 strefy trafień punktowanych (11, 10, 8, 5).

Jeśli strzała trafi w linię oddzielającą dwie strefy, strzał liczony jest jako trafienie strefy o wyższej wartości.

- 11 punktów – mały okrąg wyśrodkowany w pierścieniu 10 (stanowi około 25% pierścienia 10)
- 10 punktów – większy okrąg w obrębie strefy życia (vital area)
- 8 punktów – strefa życia poza okręgiem 10-punktowym
- 5 punktów – trafienie w miejsce kolorowe na ciele zwierzęcia
- Strzał w róg, kopyto lub inną nie-kolorową część ciała zwierzęcia, odbicie się strzały czy chybienie liczone jest jako strzał niecelny

http://www.new.3darchery.pl/zawody/36-regu…-poprawek-.html

Po tej rundzie nastąpi sumowanie punktów z wszystkich wcześniejszych konkurencji i zostanie wyłoniona grupa 3 finalistów którzy zmierzą się w walce o miejsca na podium.

Sobota:

Runda finałowa – strzelanie leśne do słomianki:

1) Polowanie. Tarcza słomianka znajduje się w lesie. Przy tarczy znajduje się człowiek z zawiązanymi oczami oraz sędzia. Łucznik podkrada się do celu z dowolnej strony mając podejść jak najbliżej bez hałasowania. Gdy człowiek z zawiązanymi oczami wskaże prawidłowo nadchodzącego łucznika (potwierdza sędzia komendą stop) uczestnik musi się zatrzymać i poczekać na odejście nasłuchującego i sędziego na bezpieczną odległość. Potem oddaje 2 strzały. Każdy z półfinalistów ma dwa podejścia do tarczy na każde ma 3 minuty. Podejście poniżej 10 m oznacza brak konieczności strzelania i zaliczenie konkurencji z maksymalną ilością punktów w serii (40 – 2 trafienia w środek za 10 punktów z modyfikatorem x 2). Punktacja z modyfikatorem 2 liczy się wynik obu strzałów w obu seriach.

2) Strzelanie leśne, dystans 40 m, 5 strzał, dwie serie (naciąg do klatki i angielski), w połowie dystansu pomiędzy celem a linią strzelań ustawimy przegrodę o wysokości 2 m (celem uniemożliwienia strzelania „płasko”). Modyfikator x 2 dla każdego trafienia w tarczę.

Po rozegraniu konkurencji finałowych zostaną zsumowane pełne wyniki ze wszystkich konkurencji i zostanie podana ostateczna klasyfikacja. Kolejność strzelań w rundzie finałowej będzie odwrotna niż wyniki dotychczasowe (pierwsza strzela osoba z najmniejszą ilością punktów, ostatnia z największą).

Turniej łuczniczy Cedynia 2013

niedziela, 9 Czerwiec 2013

Ponieważ od kilku już lat zajmuję się przygotowywaniem turniejów łuczniczych zamieszczam tutaj plan według którego w tym roku będzie rozgrywany turniej w Cedyni. Myślę, ze może być przydatny wszystkim tym którym zależy na tym aby turniej łuczniczy nie był nudny, statyczny i łatwy do przewidzenia.

 

Zasady podstawowe:

 - wchodzą wyłącznie łuki drewniane, niedozwolone są wszelkie łuki niehistoryczne

- strzały wyłącznie drewniane z opierzeniem naturalnym, groty mogą być toczone

- do niektórych konkurencji potrzebne będą pacynki – najlepiej zabrać swoje prywatne, w razie potrzeby będą do pożyczenia

- przed rozpoczęciem turnieju będzie możliwość oddania kilku strzałów rekreacyjnych. Przed każdym etapem może być jedna seria rozgrzewkowa jeśli taka będzie wola uczestników

- jeśli nie jest powiedziane inaczej zawsze strzelamy 6 strzałami i odrzucamy wynik najgorszego strzału z serii.

- strzelać zawsze należy z zachowaniem wszystkich zasad bezpieczeństwa

- o punktacji decyduje wspólnie 3 sędziów rozstrzygając wątpliwości na korzyść strzelającego

- każdy strzela na własną odpowiedzialność i ponosi pełną odpowiedzialność za wszelkie skutki

- wyniki ze wszystkich etapów sumują się, modyfikator oznacza mnożenie wyniku strzału przez określony współczynnik (zaokrąglając w górę)

- poszczególne konkurencje mogą zostać wyłączone z turnieju jeśli pojawią się problemy techniczne z ich rozegraniem (czas, pogoda, braki zaplecza)

 

Wstępne kwalifikacje dla wszystkich: 

 Dwie tarcze ustawione są w odległości 15 i 25 m. Strzelamy w 2 seriach najpierw do tarczy bliższej potem do dalszej (w oddzielnych seriach po 6 strzałów). Trzecia seria to strzelanie 3 strzałami w tarczę dalszą i 3 w bliższą (bez odrzucania strzału najsłabszego). Punktacja od 10 do 0 (zwykła) za każdy strzał.

Suma punktów decyduje kto przechodzi dalej. Proporcje ustalimy jak będzie wiadomo ilu mamy uczestników i jaki wynik kwalifikacji.

 

Ćwierćfinał: 

1) Strzelanie do nadchodzącego wojownika pacynkami, liczy się każde trafienie, ilość strzałów nieograniczona (trzeba strzelać jak najszybciej). Wojownik idzie zwykłym krokiem 75 m osłaniając się tarczą, łucznik stoi w miejscu (za każde trafienie 7 punktów dystans minimalny 10 m, będzie oznaczony). Dwie serie – seria 1 z naciągu angielskiego, seria 2 z naciągiem do klatki piersiowej.

2) Strzelanie przez pierścień do 2 tarcz statycznych na odległość 25 m i 35 m (punktacja normalna).

3) W razie problemów z zainstalowaniem pierścienia strzelanie na dystansie 40 m 2 seriami. Seria 1 z naciągu angielskiego, seria 2 z naciągiem do klatki piersiowej.

Po wszystkich konkurencjach sumujemy punkty i odpadają kolejne osoby – zobaczymy jakie będą wyniki

 

Półfinał: 

1) Polowanie. Tarcza słomianka znajduje się w lesie. Przy tarczy znajduje się człowiek z zawiązanymi oczami oraz sędzia. Łucznik podkrada się do celu z dowolnej strony mając podejść jak najbliżej bez hałasowania. Gdy człowiek z zawiązanymi oczami wskaże prawidłowo nadchodzącego łucznika (potwierdza sędzia komendą stop) uczestnik musi się zatrzymać i poczekać na odejście nasłuchującego i sędziego na bezpieczną odległość. Potem oddaje 2 strzały. Każdy z półfinalistów ma dwa podejścia do tarczy na każde ma 3 minuty. Podejście poniżej 7 m oznacza brak konieczności strzelania i zaliczenie konkurencji z maksymalną ilością punktów w serii (40). (punktacja z modyfikatorem 2 liczy się wynik obu strzałów w obu seriach)

2) Strzelanie do ruchomego celu (wahadło) na odległość 25 i 35 m (punktacja normalna przy 25 m i modyfikator 1,5 przy 35)

3) Strzelanie na szybkość na dystansie 25 m czas 1 minuta, 2 serie (pierwsza stylem angielskim, druga z naciągiem do klatki piersiowej), wszystkie strzały trafione się liczą (modyfikator 1,5)

Po wszystkich konkurencjach sumujemy wszystkie punkty i zostaje 4 najlepszych łuczników. Punkty zerujemy, od teraz nie mają znaczenia.

 

Finał: 

Łuczniczy Kubb – wyznaczamy boisko na dystansie 40 m w którego środku umieszczamy słomiankę jako króla.  Po przeciwległych stronach umieszczamy po 5 snopków słomianych. Zawodnicy walczą jeden na jeden (oczywiście odsuwając się z boiska kiedy przeciwnik strzela), każdy ma 3 strzały, zasady są proste – losujemy zaczynającego który strzela pierwszy eliminując snopki przeciwnika (pary ustalamy na podstawie klasyfikacji – 1 w dotychczasowej klasyfikacji walczy z 4 co stanowi bonus za dobry wynik, osoba z lokatą 2 walczy z 3). Po serii snopki strącone przeciwnik ustawia naprzeciwko króla atakowanego (jako mur uniemożliwiający trafienie króla przeciwnikowi którego snopki eliminował). Potem strzela przeciwnik. Po strąceniu wszystkich żołnierzy można strzelać do króla. Jest to tym łatwiejsze im mniej się straciło własnych snopków – króla trzeba trafić bezpośrednio, mur ustawiamy metr od króla. Jak widać trafiając zawsze można zakończyć grę w 2 seriach. Z każdej pary zostaje tylko 1 wygrany który wchodzi do finału. Dwie osoby przegrane między sobą rozgrywają mecz łuczniczego kubba o trzecie i czwarte miejsce.

Finał finałów: 

Strzelanie bitewne pacynkami. Każdy łucznik otrzymuje oddział 5 zbrojnych którzy nie mogą angażować się w walkę i muszą utrzymywać dystans minimum 10 m. Jedynym zadaniem zbrojnych jest chronić łucznika i samych siebie, jedynym zadaniem łucznika jest zastrzelić przeciwnika z turnieju (lub wyeliminować jego osłonę i zastrzelić go potem). Zbrojni i łucznicy giną gdy zostaną trafieni w jakąkolwiek miękką część ciała (za wyjątkiem głowy w którą nie wolno celować i za której trafienie są przyznawane ostrzeżenia – 3 ostrzeżenia to automatyczne zwycięstwo przeciwnika). Turniej kończy się gdy ginie łucznik. Każdy z uczestników ma równą ilość pacyn, pacyny swoje i przeciwnika oczywiście można zbierać.

Do pomocy w turnieju będę potrzebował 2 osób obsługi działających jako techniczni i sędziowie pomocniczy.

Wczesnośredniowieczne metody łucznicze, analiza źródeł ikonograficznych (8)

sobota, 1 Czerwiec 2013

Polemika z obiekcjami odnośnie tych technik które pojawiły się do tej pory:

5) Ta technika jest nienaturalna. Cóż, jeśli naturalne jest ustawianie się sztywno bokiem do celu to nie mam więcej pytań ;) Spieranie się o to czy to jest naturalne czy nie jest w sumie mocno bez sensu bo po to własnie technika jest techniką aby przełamywać pewne odruchy naturalne. Dla mnie osobiście ta technika jest jak najbardziej naturalna, działa przy twardych łukach lepiej niż naciąganie techniką pierwszą bo zwyczajnie mięśnie lepiej pracują. Niedowiarkom polecam zwyczajnie spróbować. Osobiście zacząłem tak strzelać jeszcze zanim pochyliłem się nad ikonografią i „ubzdurałem sobie”, że tak się kiedyś strzelało. U mnie cały pomysł tego dowodzenia wziął się nie stąd że nagle mnie olśniło i zmieniłem technikę strzelania ale z tego, że strzelając tak jak mi wygodnie nagle mnie olśniło i zauważyłem, że robię to tak jak to przedstawiają miniatury.

6) Pojawił się argument, że cały pomysł lansowania tej techniki wprowadzi więcej szkody niż pożytku bo ludzie są do pewnych rzeczy przyzwyczajeni i że ogólnie niszczę zabawę. Być może są jednak chciałby zauważyć kilka rzeczy istotnych. Po pierwsze co z tego, że kładzie się nacisk na używanie drewnianych łuków jeśli niewiele jest osób które się nimi prawidłowo posługują? Prawidłowo to znaczy zdają sobie sprawę z tego jakie spektrum mozliwości taki łuk oferuje. Po drugie po to się nasza zabawa nazywa rekonstrukcją aby odtwarzać to co odtworzyć można, ten akurat detal moim zdaniem zdecydwanie można. Po trzecie przy okazji tej dyskusji dostało się nawet biednym kobietom które niezbyt często na ikonografii z łukami się widuje. Czyżbym postulował ich wykluczenie bo łuk w ich rękach jest niehistoryczny? W żadnym razie i tu też przydadzą nam się miniatury strzelających kobiet :) Ogólnie nie chodzi w tym o to aby zaorać to co już jest ale o to aby upowszechnić to co wielu może się spodobać. Bądź nie bądź ciągle ludzie narzekają, że np. ich walka nie może być taka jak w średniowieczu bo najprostsze pchnięcia są zabójcze itd. Cóż, w łucznictwie ten problem nie istnieje, co więcej nawet wprowadzenie nowej/starej techniki będzie dla wielu bardzo kształcące i może nieść sporo frajdy :) Tak więc bawmy się, kształćmy i pooglądajmy obrazki tak na zakończenie :)

Mitologia

15 Utrecht Psalter (Utrecht, Universiteitsbibliotheek, MS Bibl. Rhenotraiectinae I Nr 32.) manuskrypt karoliński IX w.
28a Brązowe panele z drzwi katedry w Trani, Apulia, Włochy XII w.
84 Średniowieczny manuskrypt astrologiczny NLW 735C X-XI w
85 Średniowieczny manuskrypt astrologiczny NLW 735C X-XI w
86 Średniowieczny manuskrypt astrologiczny NLW 735C X-XI w
87 Hunterian Psalter, Anglia ok 1170 r.
90 St. Gallen, Stiftsbibliothek, Cod. Sang. 250 IX w.
91 St. Gallen, Stiftsbibliothek, Cod. Sang. 250 IX w.
92 St. Gallen, Stiftsbibliothek, Cod. Sang. 902 IX w
93 St. Gallen, Stiftsbibliothek, Cod. Sang. 902 IX w
135 Rzeźbiony relief z Burgundii, kościół św Magdaleny w Vezelay, Francja 1120-1125
140 Bury Psalter, Wschodnia Anglia 1040-50 – łuk długi
141 Rzeźbione drzewi Church of St Michael and All Angels, Barton-le-Street Yorkshire, Anglia XII wiek
144 Kościół St Gilles w St Gilles du Gard, Tuluza, Francja XII w.
178 Rzeźbiony relief z wschodniego frontu katedry S. Donnino, Fidenza, Lombardia, Włochy ok 1200 r.
183 Centaur, rzeźbiony relief z katedry w Bari, Włochy 1153 r.

Kobiety, choć w zasadzie też mitologia :P

96 St Albans Psalter Germany, Hildesheim, St Godehard’s Church 1119-46 – dość prawdopodobne że to kobieta
171 Manuskrypt znany jako ‚Roger Histories’, Ms Français 20125, stworzony pod auspicjalmi Rogera, kasztelana Lille, Królestwo Jerozolimskie, Akka, ok 1287 r. Amazonki strzelające z łuku
190 Histoire Universelle, (British Library, Ms.Add.15268), Królestwo Jerozolimskie, 1286 r. – Amazonki

Fiolnir 

(1 czerwiec 2013)

<<< Część siódma Część pierwsza >>> 

Wczesnośredniowieczne metody łucznicze, analiza źródeł ikonograficznych (7)

sobota, 1 Czerwiec 2013

Polemika z obiekcjami odnośnie tych technik które pojawiły się do tej pory:

3) Czy ta metoda strzelania może być celna? Cóż, celność nie jest kwestią celowania ale duchowego zjednoczenia między strzelcem i jego zadaniem którym jest trafienie w cel. Brzmi to mistycznie, dalekie jest jednak od bajdurzenia. To co obserwuje się obecnie jako zjawisko powszechne to bardzo mocne przeciąganie łuku, długie celowanie itd. Strzelanie w taki sposób jest nijak nieprzykładalne do historycznych realiów. To bardzo fajne, że możesz na swoim 15 kg łuku trzymać strzałę na cięciwie 20 sekund mierząc dokładnie, powodzenia wypada życzyć jeśli chciałbyś powtórzyć tę sztukę z łukiem o naciągu średniowiecznym. Sam strzelam z łuku 35 kg który daleko ma do najsilniejszych znalezionych. Druga sprawa, tak jak wspominałem strzelam w taki sposób i to ze sporymi sukcesami, wreszcie ostateczny argument, parafrazując pewną trafną uwagę Razowca – „Nie czuję się kompetentny pouczać starożytnych germanów jak mają strzelać z łuku” ;)

4) Mówisz że często dociągano do klatki piersiowej i niżej, czy zatem nie wydaje się prawdopodobne, że owi łucznicy często dzierżą kusze zamiast łuku? Owszem, są takie przedstawienia w których można mieć wątpliwości jednak w większości wypadków absolutnie ich nie ma. Mamy łuczników zwalniających strzałę gdzie dokładnie widać z czego strzelają, co więcej mamy masę przedstawień na których łuk i kusza występują zaraz obok siebie co ucina wszelkie spekulacje. Przygotowałem specjalny dział prezentujący wczesne kusze aby raz na zawsze ten argument pogrzebać.

21 Ewangeliarz Ottona III, z ok. 1000r.
49 Liber ad honorem Augusti sive de rebus Siculis 1194
50 Liber ad honorem Augusti sive de rebus Siculis 1194
53 Liber ad honorem Augusti sive de rebus Siculis 1194
55 Liber ad honorem Augusti sive de rebus Siculis 1194
57 Kamień Drosten, z St Vigeans w Szkocji, IX w
100 Biblia Maciejowskiego ok 1250 r.
101 Biblia Maciejowskiego ok 1250 r.
107 Biblia Maciejowskiego ok 1250 r.
108 Biblia Maciejowskiego ok 1250 r.
110 Bib. Nat. Ms. Lat. 12302, szkoła burgundzka,Komentazre do księgi Ezechiela autorstwa Haimo z Auxerre, koniec X-początek XI w.
111 Ilustracja z hiszpańskiego manuskryptu z XI w.
123 Fresk z Ermita de San Baudilio de Berlanga, Soria, Aragonia, Hiszpania wczesny XII w., obecnie Muzeum Prado, Madryt – zwraca uwagę niezwykłe podobieństwo kuszy tu przedstawionej do piktyjskiego kamienia z Kamieniem z Drosten ze Szkocji
125 British Library, MS Harley 4751, Anglia 1230-40 r.
127 Ucieczka Hugh de Boves w bitwie pod Bouvines w 1214 r. oraz oblężenie Damiatty w 1219 r., Historia Anglorum, ostatni tom dzieła Chronica Majora autorstwa Matthew Parisa ok 1250 r.
129 Historia Świata Williama z Tyre, walki Aleksandra Wielkiego w Indiach, (Biblioteka Narodowa, Paryż Ms. Fr. 20125) Akka ok 1287 r.
131 Demon naciagający wczesną kuszę, rzeźbiony kapitel z Katedry St. Sernin, Tuluza późny XI w.
147 Biblia króla Sancho, Nawarra 1197 – kusza
163 The Rochester Bestiary, Anglia 1230 r.
166 Histoire d’Outremer autorstwa Guillaumea de Tyr, Francja/Królestwo Jerozolimskie 1232 r.
167 Histoire d’Outremer autorstwa Guillaumea de Tyr, Francja/Królestwo Jerozolimskie 1232 r.
169 Saint-Jean-d’Acre, Lyon, Bibliotheque Municipale, Ms 828, Królestwo Jerozolimskie, ok. 1280 r.
189 Histoire Universelle, (British Library, Ms.Add.15268), Królestwo Jerozolimskie, 1286 r.

<<< Część szósta Część ósma >>> 

Wczesnośredniowieczne metody łucznicze, analiza źródeł ikonograficznych (5)

sobota, 1 Czerwiec 2013

Metody łucznicze stosowane w średniowieczu

6) Technika umownie dalekowschodnia

Technika szósta szczerze mówiąc najbardziej ze wszystkich spędza mi sen z powiek. Znalazłem ją zaledwie na kilku ilustracjach, niemal wszystkie są ilustracjami do Apokalipsy i prawdopodobnie mogą być efektem kopiowania jednego manuskryptu. Przyjąłbym to za pewnik gdyby nie dwie ilustracje piechurów wyraźnie napinających łuk w taki sposób.Technika ta dotyczy zarówno łuczników konnych jak i pieszych i wygląda dokładnie tak jak technika strzelania z łuku japońskiego kyudo. Nie mam raczej wątpliwości że to co widać nie jest ostateczną fazą napięcia łuku. Ręce w tej pozycji są bardzo dziwnie ustawione. Moim zdaniem to co mamy tutaj przedstawione to wstępna faza napinania do policzka wykonana z ciągnięciem w dół. Jest to całkiem efektywna i sensowna metoda z tym, że poza tymi źródłami nie znam innych jej przedstawień z terenu Europy.

200 Łucznik japoński, rysunek nieznanego autorstwa z września 1878 r. obecnie Biblioteka Kongresu USA
68 Bodley 352 – Komentarz do Apokalipsy, Niemcy 1100 – 1150
122 Komentarze do Apokalipsy Beatusa z Liébany, Las Huelgas Apocalypse, około 1220 r.
146 Komentarze Beatusa do Apokalipsy króla Sancho z Nawarry, Mozarab, XI wiek Hiszpania
151 Komentarze do Apokalipsy Beatusa z Liébany, Beatus de Rioja ou León, 975 r.
62a Weltchronik, Szwajcaria ok 1300 r.

<<< Część czwarta Część szósta >>> 

Wczesnośredniowieczne metody łucznicze, analiza źródeł ikonograficznych (6)

sobota, 1 Czerwiec 2013

Polemika z obiekcjami odnośnie tych technik które pojawiły się do tej pory:

1) Czy jest możliwe strzelanie w taki sposób z łuku długiego? Jasne jest, że większość łuków przedstawianych w epoce to raczej łuki krótkie jednak osobiście strzelam w taki sposób z mojego łuku długiego który po zdjęciu cięciwy jest wyższy niż ja. Doświadczenie pokazuje, że nie ma z tym problemu, co więcej na ikonografii obok łuków krótkich znajdziemy również długie z których tak strzelano, starczy dokładniej ikonografię przeanalizować :)

2) Czy przypadkiem nie strzelano w ten sposób tylko w pewnych okolicznościach np. w bitwie albo tylko na polowaniu? Zdecydowanie nie. Ogólnie wyciąganie takiego wniosku wskazuje z miejsca na niewielką wiedzę osoby argumentującej. Przedstawienia tej techniki mamy wszędzie gdzie się da. W tym opracowaniu znajdziecie łowczych, pieszych podczas bitwy i egzekucji, strzelanie podczas oblężeń, cały zaś rozdział poświęcę konnicy która jak się okazuje również posługiwała się przede wszystkim tą techniką. Poniżej trochę dodatkowej ikonografii przedstawiającej polowania (sporo łowczych pojawiło się już wcześniej – patrz opisy) i oblężenia. Znów widać wyraźnie że od połowy wieku XIII pojawia się dociąganie do policzka, chyba że mamy do czynienia ze źródłami z Południa.

Polowanie

195 Łowczy, detal z rzeźbionego kapitelu z kościoła w Bina, Słowacja, 1170-90 r.
36 Situla z kości słoniowej, Akwizgran ok 1000 r.
40 Psałterz Sztudgardzki, The Stuttgart Psalter, manuskrypt karoliński powstały w Saint Germain, Francja, 820-830 r.
99 Biblia Maciejowskiego ok 1250 r.
115 Kawałek kamiennego ołtarza z kościoła Tsebelda, Gruzińskie Muzeum Narodowe, Tbilisi IX-X w. (czasem sugeruje się datowanie wczesniejsze na VI-VII w. z modyfikacjami w IX-X w.
117 Polowanie na lwa ze szkatułki z katedry w Troyes wykonanej z kości słoniowej, XI w.
128 Myśliwy z krótkim łukiem, kościół San Giovanni, Ravello, południowe Włochy, połowa XI w.
158 Mauretańska szkatułka z Cuenca, ok 1049 r.
162 Aeneasroman pióra Heinricha von VeldekeEneita, Niemcy 1215 r.
164 The Rochester Bestiary, Anglia 1230 r.
165 The Rochester Bestiary, Anglia 1230 r.
181 Rzeźbiony ołtarz z kościoła Św. Marii w Valle Porclaneta, Magliano de Marsi, Włochy XI-XII w.
185 Łowczy z rzeźbionego reliefu kościoła La Martorana z Palermo, Sycylia, Włochy 1140 r.
186 Mozaika z katedry Monreale, Sycylia ok 1180-1190 r.

Oblężenie

168 Tom II Chronica Majora pióra Matthew Paris, bitwa morska pod Sandwich, 1240-53 r.
170 Saint-Jean-d’Acre, Lyon, Bibliotheque Municipale, Ms 828, Królestwo Jerozolimskie, ok. 1280 r.
191 Histoire Universelle, (Bib. Munic.,Ms.562, Dijon), Królestwo Jerozolimskie, późny XIII w.
192 Histoire Universelle, (Bib. Munic.,Ms.562, Dijon), Królestwo Jerozolimskie, późny XIII w.
20 Szkatuła Franksa, Northumbria wczesny VIII w. Wieko, oblężenie Aegila w jego warowni przez żołnierzy króla Nidhada
32 Kamień runiczny z Klinte Hunninge, Gotlandia VIII w.
51 Liber ad honorem Augusti sive de rebus Siculis 1194
52 Liber ad honorem Augusti sive de rebus Siculis 1194
54 Liber ad honorem Augusti sive de rebus Siculis 1194
58 Biblia Sancti Petri Rodensis (Biblia Roda), Hiszpania, Katalonia 1050-1100
60 Carpentras BM MS.1260 – Histoire ancienne jusqu’a César, Północne Włochy 1251 – 1300
66 Dijon BM MS.14 – Biblia Stephena Hardinga, Burgundia, Francja 1109-1111 r.
67 Dijon BM MS.14 – Biblia Stephena Hardinga, Burgundia, Francja 1109-1111
71 BNE MSS Graecus Vitr. 26-2 – Codex Gracus Matritensis Ioannis Skyllitzes , Sycylia 1100-1200
72 BNE MSS Graecus Vitr. 26-2 – Codex Gracus Matritensis Ioannis Skyllitzes , Sycylia 1100-1200
74 BNE MSS Graecus Vitr. 26-2 – Codex Gracus Matritensis Ioannis Skyllitzes , Sycylia 1100-1200
77 BNE MSS Graecus Vitr. 26-2 – Codex Gracus Matritensis Ioannis Skyllitzes , Sycylia 1100-1200
78 BNE MSS Graecus Vitr. 26-2 – Codex Gracus Matritensis Ioannis Skyllitzes , Sycylia 1100-1200
79 BNE MSS Graecus Vitr. 26-2 – Codex Gracus Matritensis Ioannis Skyllitzes , Sycylia 1100-1200
80 BNE MSS Graecus Vitr. 26-2 – Codex Gracus Matritensis Ioannis Skyllitzes , Sycylia 1100-1200
102 Biblia Maciejowskiego ok 1250 r.
106 Biblia Maciejowskiego ok 1250 r.
132 Eneida w interpretacji Henrika van Veldeke, manuskrypt niemiecki z późnego XII lub wczesnego XIII w.
133a Osiemnastowieczny szkic witraży z opactwa St. Denis w Paryżu ukazujących pierwszą krucjatę XII w.
134 Oblężenie grodu, miniatura z XI w., niestety nie ustaliłem dokładnie skąd pochodzi
138 Osiemnastowieczny szkic witraży z opactwa St. Denis w Paryżu ukazujących pierwszą krucjatę XII w.
154 Komentarze do Apokalipsy Beatusa z Liébany, Rylands Beatus, ok. 1175 r.
62 Weltchronik, Szwajcaria ok 1300 r.

 

<<< Część piąta Część siódma >>> 

Wczesnośredniowieczne metody łucznicze, analiza źródeł ikonograficznych (4)

sobota, 1 Czerwiec 2013

Metody łucznicze stosowane w średniowieczu

5) Metody strzelania z konia

Jeśli chodzi o strzelanie z konia mamy tutaj do czynienia z dwoma tendencjami nie tyle jeśli chodzi o napinanie łuku do policzka lub klatki piersiowej (tu zależności są identyczne jak w innych miejscach czyli im coś bardziej wschodnie tym częściej napinano do twarzy) ale w sposobie prowadzenia łokcia. Wydaje się, że istniały dwie techniki stosowane równorzędnie – jedna prowadziła łokieć wysoko i zwykle kończyła się napięciem do górnych rejonów klatki piersiowej, druga prowadziła łokieć nisko i kończyła się napięciem do splotu słonecznego lub niżej. Obie szkoły przewijają się przez cały okres średniowiecza więc postanowiłem nie dzielić ikonografii.

152 Komentarze do Apokalipsy Beatusa z Liébany, Facundus Beatus, dla Ferdynanda I Kastylijskiego ok 1047 r.
153 Komentarze do Apokalipsy Beatusa z Liébany, Las Huelgas Apocalypse, około 1220 r.
155 Komentarze do Apokalipsy Beatusa z Liébany, Beatus d’Urgell, ok 1028-1072 r.
157 Komentarze do Apokalipsy Beatusa z Liébany, Las Huelgas Apocalypse, około 1220 r.
160 Orientalny jedwabny gobelin bizantyjski lub syryjski z wpływami perskimi ok 600 r., obecnie Katedra św Wita w Pradze.
171 Manuskrypt znany jako ‚Roger Histories’, Ms Français 20125, stworzony pod auspicjalmi Rogera, kasztelana Lille, Królestwo Jerozolimskie, Akka, ok 1287 r. Amazonki strzelające z łuku
180 Malunek ścienne z krypty bazyliki w Aquilei, Włochy koniec XII – początek XIII w.
190 Histoire Universelle, (British Library, Ms.Add.15268), Królestwo Jerozolimskie, 1286 r.
8 Tkanina z Bayeux ok 1070 r.
17 Utrecht Psalter (Utrecht, Universiteitsbibliotheek, MS Bibl. Rhenotraiectinae I Nr 32.) manuskrypt karoliński IX w.
23 Apokalipsa z Bambergu, ok. 1000 r.
41 Psałterz Sztudgardzki, The Stuttgart Psalter, manuskrypt karoliński powstały w Saint Germain, Francja, 820-830 r.
44 Psałterz Sztudgardzki, The Stuttgart Psalter, manuskrypt karoliński powstały w Saint Germain, Francja, 820-830 r.
46 Psałterz Sztudgardzki, The Stuttgart Psalter, manuskrypt karoliński powstały w Saint Germain, Francja, 820-830 r.
61 Weltchronik, Szwajcaria ok 1300 r.
69 BNE MSS Graecus Vitr. 26-2 – Codex Gracus Matritensis Ioannis Skyllitzes , Sycylia 1100-1200
70 BNE MSS Graecus Vitr. 26-2 – Codex Gracus Matritensis Ioannis Skyllitzes , Sycylia 1100-1200
73 BNE MSS Graecus Vitr. 26-2 – Codex Gracus Matritensis Ioannis Skyllitzes , Sycylia 1100-1200
75 BNE MSS Graecus Vitr. 26-2 – Codex Gracus Matritensis Ioannis Skyllitzes , Sycylia 1100-1200
76 BNE MSS Graecus Vitr. 26-2 – Codex Gracus Matritensis Ioannis Skyllitzes , Sycylia 1100-1200
83 Geneve, Bibliotheque de Geneve, Ms. lat. 357 XI-XIV w.
89 St. Gallen, Cod. Sang. 22 Golden Psalter (Psalterium aureum) inaczej zwany Psalterium Gallicanum 883-900 r.
104 Biblia Maciejowskiego ok 1250 r.
105 Biblia Maciejowskiego ok 1250 r.
109 Brązowa misa pochodząca z Rusi lub Bizancjum, obecnie Ermitaż, Petersburg, późny XII lub wczesny XIII w.
113 Krypta katedry w Akwilei, Włochy, początek XIII w.
115 awałek kamiennego ołtarza z kościoła Tsebelda, Gruzińskie Muzeum Narodowe, Tbilisi IX-X w. (czasem sugeruje się datowanie wczesniejsze na VI-VII w. z modyfikacjami w IX-X w.)
116 Skarb z Nagyszentmiklos. Wokół jego pochodzenia i datowania narosło wiel spekulacji, bywa datowany na okres wedrówek ludów jako pochodzenia gockiego, zabytek madziarski, awarski, khazarski lub nawet irański. W każdym razie datowanie zawsze obejmuje okres, obecnie muzeum w Wiedniu VII-X w.
117 Polowanie na lwa ze szkatułki z katedry w Troyes wykonanej z kości słoniowej, XI w.
118 Bizantyjska szakatułka z kości słoniowej, rzeźba przedstawia azjatyckich najemników, prawdopodobnie Patzinaksów, X-XII w., obecnie Muzeum Wiktorii i Alberta, Londyn
126 Ucieczka Hugh de Boves w bitwie pod Bouvines w 1214 r. oraz oblężenie Damiatty w 1219 r., Historia Anglorum, ostatni tom dzieła Chronica Majora autorstwa Matthew Parisa ok 1250 r.
133 Osiemnastowieczny szkic witraży z opactwa St. Denis w Paryżu ukazujących pierwszą krucjatę XII w.
145 Pionek szachowy z kości słoniowej, Południowa Francja XII w., Muzeum Bargano we Florencji
148 Rzeźbiony portal z kościoła San Isidoro, Leon, Hiszpania ok 1120 r.
149 Komentarze do Apokalipsy Beatusa z Liébany, Valladolid Beatus, ok 970 r.
150 Komentarze do Apokalipsy Beatusa z Liébany, Facundus Beatus, dla Ferdynanda I Kastylijskiego ok 1047 r.

 

<<< Część trzecia Część piąta >>> 

Wczesnośredniowieczne metody łucznicze, analiza źródeł ikonograficznych (3)

sobota, 1 Czerwiec 2013

Metody łucznicze stosowane w średniowieczu

4) Dociąganie do klatki piersiowej i splotu słonecznego

Metoda ta znana była od zarania dziejów w całej Europie. Znajdziemy ją na skalnych rytach z epoki brązu ze Skandynawii, na podobnie datowanej brązowej figurce z Sardynii i na setkach innych przedstawień których nie ma tu nawet sensu wymieniać. Jest to metoda polegająca na dociąganiu cięciwy nie do twarzy ale właśnie przede wszystkim do splotu słonecznego. Strzelając w ten sposób całe ciało ustawione jest w sposób dość podobny do postawy szermierczej w niemieckiej szkole długiego miecza. Nogi są lekko rozstawione, zwrócone w kierunku celu, ciało stoi półbokiem do tarczy, naciągnięcie odbywa się ręką pracującą w dole z łokciem skierowanym w dół. Naciąg generuje tutaj nie tylko siła ramion ale też lekki skręt tułowia i często znane z postawy drugiej wygięcie w stronę celu. Jak już nadmieniłem wcześniej ta technika wydaje się jedną z najstarszych używanych, ma swe korzenie w starożytności i bywa spotykana do wieku XVI włącznie zarówno wśród konnych jak i pieszych.

Ilustracje pokazujące zasięg czasowy metody:

33 Ryty kamienne z Vitlycke, Tanum, Bohuslän, Szwecja, epoka brązu ale praktycznie ciężko datować te rysunki dokładnie
33a Ryty kamienne z Vitlycke, Tanum, Bohuslän, Szwecja, epoka brązu ale praktycznie ciężko datować te rysunki dokładnie
197 Statuetka łucznika z brązu, Sardynia, IX-VII w. p.n.e.
63 Historia destructionis Troiae, Wenecja Włochy 1370 r.
64 Historia destructionis Troiae, Wenecja Włochy 1370 r. – tutaj widać że w wieku XIV obie metody zaczynają wystepować obok siebie
199 Rosyjscy żołnierze na Litwie używający kobiet jako tarczy stzreleckiej, rycina autorstwa Dariusza Kupisza, Psków 1581-1582 r.

Strzelanie metodą w interesującym nas okresie:

175 Malunek ścienny z kościoła St. Jacopo, Termento, Północne Włochy XI w. – zwraca uwagę bardzo ciekawy sposób naciągania cięciwy
176 Rzeźbiony relief w zachodniego frontu katedry w Modenie, Lombardia, Włochy 1106-10 r.
177 Rzeźbiony relief z wschodniego frontu katedry S. Donnino, Fidenza, Lombardia, Włochy ok 1200
179 Rzeźbione baptysterium z Parmy, Włochy XII w.
182 Rzeźbiony relief z kościoła św. Mikołaja z Bari, Apulia, Włochy XII w.
184 Malowana skrzynka z kości słoniowej, Capella Palatin Treasury, Sycylia XII w.
187 Rzeźbiony kapitel katedry Monreale, Sycylia XII w.
188 Psałterz królowej Melisende, Królestwo Jerozolimskie 1131-43 r.
193 Rzeźby z katedry w Trogir w Chorwacji, Dalmacja ok 1240 r.
194 Rzeźbiony kapitel z kaplicy pałacowej Beli III, Esztergom, Węgry XII w.
196 Bizantyjska szkatułka z kości słoniowej z X w. – pojęcia nie mam jak można tak łuk naciągać ale niewątpliwie jest to naciąg do klatki piersiowej
1 Tkanina z Bayeux ok 1070 r.
2 Tkanina z Bayeux ok 1070 r.
3 Tkanina z Bayeux ok 1070 r.
9 Utrecht Psalter (Utrecht, Universiteitsbibliotheek, MS Bibl. Rhenotraiectinae I Nr 32.) manuskrypt karoliński IX w.
12 Utrecht Psalter (Utrecht, Universiteitsbibliotheek, MS Bibl. Rhenotraiectinae I Nr 32.) manuskrypt karoliński IX w.
14 Utrecht Psalter (Utrecht, Universiteitsbibliotheek, MS Bibl. Rhenotraiectinae I Nr 32.) manuskrypt karoliński IX w.
16 Utrecht Psalter (Utrecht, Universiteitsbibliotheek, MS Bibl. Rhenotraiectinae I Nr 32.) manuskrypt karoliński IX w.
17 Utrecht Psalter (Utrecht, Universiteitsbibliotheek, MS Bibl. Rhenotraiectinae I Nr 32.) manuskrypt karoliński IX w.
18 Utrecht Psalter (Utrecht, Universiteitsbibliotheek, MS Bibl. Rhenotraiectinae I Nr 32.) manuskrypt karoliński IX w.
22 Księga Machabeuszy z St. Gall, X w.
24 Drzwi z katedry Soboru Dymitra, Ruś 1193-97 w – myśliwy
25 Drzwi Gnieźnieńskie XII w.
26 Fragment drzwi z kościoła La Martorana Palermo XII w.
29 Enkolpion angielski IX-X w.
30 Kamień runiczny Bökstad – Uppland, Szwecja X-XI w.(?)
31 Kamień runiczny Bökstad – Uppland, Szwecja X-XI w.(?)
34 Płaskorzeźba z kaplicy Cormac, Cashel, Irlandia XII w.
35 Krążek do gry/plakietka kościana z Mikulczyc, Morawy, Czechy IX w.
37 Krzyż z Ruthwell, strona południowa, Northrumbia VIII w.
38 Ewangeliarza Ebbona arcybiskupa Reims (816-845 r.)
40a Psałterz Sztudgardzki, The Stuttgart Psalter, manuskrypt karoliński powstały w Saint Germain, Francja, 820-830 r.
42 Psałterz Sztudgardzki, The Stuttgart Psalter, manuskrypt karoliński powstały w Saint Germain, Francja, 820-830 r.
43 Psałterz Sztudgardzki, The Stuttgart Psalter, manuskrypt karoliński powstały w Saint Germain, Francja, 820-830 r.
45 Psałterz Sztudgardzki, The Stuttgart Psalter, manuskrypt karoliński powstały w Saint Germain, Francja, 820-830 r.
65 Męczeństwo św Edmunda, Anglia ok 1130 r.
88 Hunterian Psalter, Anglia ok 1170 r.
94 St Albans Psalter Germany, Hildesheim, St Godehard’s Church 1119-46
95 St Albans Psalter Germany, Hildesheim, St Godehard’s Church 1119-46
96 St Albans Psalter Germany, Hildesheim, St Godehard’s Church 1119-46
97 St Albans Psalter Germany, Hildesheim, St Godehard’s Church 1119-46
98 Biblia Maciejowskiego ok 1250 r. – tutaj cięzko jasno określić technikę bo strzał już wykonano
112 Bałkański łucznik z łukiem kompozytowym i kołczanem w stylu wschodnim, fasada katedry w Trogirze, Dalmacja, Chorwacja XIII w.
119 Detal ze szaktułki z kości słoniowej, Bizancjum X w.
120 Bitwa między Trojanami i Grekami, przedstawienie z manuskryptu Virgiliusa Romanusa, późny V w., zwraca uwagę niezwykłe podobieństwo przedstawienia do późniejszej sztuki wczesnośredniowiecznej, Vat. Lib.Ms. Lat. 3867, Rzym.
130 Demon strzelający z kompozytowego łuku, rzeźbiony kapitel ze zrujnowanego kościoła krzyżowców, późny XII w. (Muzeum w Nazarecie, Izrael)
136 Rzeźbiony relief z Burgundii, kościół św Magdaleny w Vezelay, Francja 1120-1125
174 Relikwiarz Św Odilii, malowana drewniana skrzynka, Lotaryngia 1292 r.

 

<<< Część druga Część czwarta>>> 

Wczesnośredniowieczne metody łucznicze, analiza źródeł ikonograficznych (2)

sobota, 1 Czerwiec 2013

Metody łucznicze stosowane w średniowieczu

Metoda strzelecka którą najczęściej obserwuje się na polskich turniejach niezależnie od ich datowania w Europie Północnej pojawia się dość późno. Edward Oakeshott w swojej znamienitej książce The Archaeology of Weapons stwierdza wręcz że to raczej strzeleckiej metodzie nie zaś samemu łukowi zawdzięczamy to co czasem nazywa się rewolucją łuku długiego (angielskiego) w XIII i XIV wieku. Sprawę dodatkowo komplikuje fakt, że ta nowa metoda też nie pojawiła się od razu i na początku dość mocno różniła się od tego co obserwujemy obecnie. W toku moich badań ikonografii wyodrębniłem kilka kolejnych etapów tej ewolucji:

1) Metoda sportowa współczesna

Metoda sportowa, czyli taka jaką posługuje się większość strzelców. Podczas strzału zawodnik stoi całkowicie bokiem do tarczy, jego plecy są proste, stopy skierowane są na zewnątrz, podczas napinania łuku podnosi on bark dość wysoko dociągając cięciwę do policzka lub oka (ogólnie do twarzy). Ta technika pojawia się dopiero u schyłku średniowiecza jeśli nie na początku renesansu, zdecydowanie więc mało pasuje sporej części rekonstruktorów. Jest powszechna tak samo jak powszechne przez lata było błędne wyobrażenie na temat walki mieczem w średniowieczu i ma identyczne korzenie. Tak samo jak szermierka w okresie dominacji broni palnej została okrojona do sportu tak samo łucznictwo utraciwszy ostatecznie swoją bojową wartość w wieku XIX całkowicie zeszło z pól bitewnych stając się sportem.

The Wonderful Story of Britain: The Bowmen of Britain

Rysunek współczesny pokazujący angielskich łuczników napinających metodą sportową. Tego typu ilustracje wspomagają błędne wyobrażenia o technikach strzeleckich.

2) Historyczna metoda strzelania z łuku długiego

W początkowej fazie wprowadzania nowych technik strzeleckich używana była forma dość mocno odmienna od używanej obecnie. Strzelec nie stał zupełnie bokiem do celu ale lekko przekręcał tułów, palce jego nogi wykrocznej skierowane były na cel, palce nogi zakrocznej w bok, napinając łuk dość mocno wyginano tułów angażując w tę czynność więcej dolnych grup mięśniowych, łucznik zdawał się pochylać w stronę swego celu. Naciągano do oka lub policzka tak jak to się czyni obecnie. Taki wizerunek łucznika pojawia się bardzo często na ilustracjach z XIV-XV wieku (znam jedno przedstawienie z 1230 r. więc już wtedy technikę wprowadzano), można śmiało uznać, że właśnie tak napinało się potężne angielskie łuki.

3) Wschodnia i południowa technika naciągu

Pojawia się pytanie skąd właściwie wzięła się ta technika? Większość źródeł oczywiście akcentuje tutaj Walię jako źródło samego łuku i strzeleckich technik, nie jest to jednak aż takie proste. Patrząc na angielskie przedstawienia Walijczyków tej metody nie znajdziemy, wszyscy usilnie napinają łuk do klatki piersiowej, splotu słonecznego albo nawet do brzucha. Jest jeden rejon który szczególnie trzeba mieć na oku poszukując źródła samej metody, a jest nim szeroko pojęty Wschód i Południe. Analizując już nawet nie same źródła muzułmańskie czy koczownicze ale nawet głównie dzieła europejskie powstające na styku kultur szybko okazuje się, że tam gdzie mamy do czynienia z wyraźnym wpływem wschodnich (Hiszpania, Włochy, Bałkany, Bizancjum itd.) niezależnie od wieku powstania przedstawień bardzo często pojawiają się łucznicy napinający cięciwę do policzka z ręką uniesioną w charakterystyczny sposób. Tam gdzie tych wpływów nie ma w zasadzie wszystkie przedstawienia ukazują w sposób czwarty, dla nas najbardziej interesujący. Mógłbym w tym miejscu zarzucić czytelnika ilustracjami tematu ale ponieważ zamierzam podzielić je nieco inaczej, a powtarzać źródeł nie ma sensu, zwyczajnie zwrócę uwagę – ilekroć drogi czytelniku natkniesz się na naciąganie do policzka lub twarzy sprawdź pochodzenie źródła, a wszystko stanie się jasne :)

161 Detal z malunku podłogowego, sztuka Umajadów, Qasr al-Hayr al-Gharbi, ok 727 r.
114 Wizerunek walijskich łuczników z marginesu walijskich kodeksów sądowych, XII-XIII w.
27 Brązowe panele z drzwi katedry w Trani, Apulia, Włochy XII w.
28 Brązowe panele z drzwi katedry w Trani, Apulia, Włochy XII w.
121 Ilustracja do psalmu 10 w manuskrypcie bizantyjskim (Chludov Psalter, Muzeum Historyczne w Moskwie Ms. Add. Gr. 129) 860 r.
173 Psalterium B. Elisabeth, Turyngia, Niemcy, wczesny XIII w. – nie znam innych przedstawień z tego rejonu ktre by pokazywały tę metodę

 <<<Część pierwsza Część trzecia>>>

Wczesnośredniowieczne metody łucznicze, analiza źródeł ikonograficznych (1)

sobota, 1 Czerwiec 2013

Na pomysł stworzenia tego opracowania wpadłem już jakiś czas temu, kiedy kilka kolejnych osób z rzędu zapytało mnie dlaczego „strzelam w dziwny sposób”. Odpowiadałem zawsze, że mój sposób strzelania wcale nie jest dziwny, wręcz odwrotnie – to powszechnie stosowana przez rekonstruktorów metoda jest problematyczna. Ostatecznie za decyzję sklecenia tego tekstu podziękować powinienem Czubkowi, który tak mi zadziałał na ambicję że przez tydzień nie wychodziłem z miniatur :P

Jako datowanie graniczne przyjąłem rok 1300. Skąd ta data? W 1284 r. Anglia formalnie anektuje Walię, w 1298 r. Edward I miażdży Szkotów pod Falkirk i zdecydowania wygrywa tę bitwę dzięki łucznikom, połowa wieku XIV to już zdecydowanie dominacja angielskich łuczników czego dowodem jest Crécy (1346) i Poitiers (1356). Zacznijmy jednak od początku.

Po pierwsze pojawia się pytanie czy w ogóle możliwe jest odtworzenie dawnych metod strzeleckich skoro jest to temat niezwykle ulotny? Moim zdaniem tak, a to za sprawą bardzo licznej dostępnej ikonografii która nie pozostawia wiele miejsca na wątpliwości. Tutaj jednak pojawi się od razu pytanie, na ile owej ikonografii można ufać? Na ile to co widzimy odpowiada rzeczywistości? Od rozwiania tych wątpliwości wypada rozpocząć nasze rozważania.

Kiedy temat metod łuczniczych pojawił się ponownie w moich dyskusjach przy okazji przygotowywania turnieju łuczniczego na Cedynię doszło do dość mocnego spięcia poglądów między mną i Czubkiem. Jednym z argumentów które się przy okazji pojawiły był właśnie ten wskazujący na zawodność ikonografii. Argument dotyczył konkretnie tego, że przedstawianie łuczników wykonujących naciąg do klatki piersiowej lub nawet brzucha (bo o tę technikę chodzi) spowodowany jest manierą rysowników. Zwyczajnie ponoć łatwiej im jest tak rysować. Cóż, wypada zapytać co mają tu do powiedzenia rzeźbiarze działający trójwymiarowo którzy jakimś dziwnym trafem też uparli się na stosowanie identycznych przedstawień?

Po drugie ikonografia z jaką mamy do czynienia nie jest właściwa dla jednego miejsca lub nawet rejonu geograficznego. Podobne przedstawienia zdarzają się wszędzie od Skandynawii po Bliski Wschód, od Hiszpanii po Ruś i choć oczywiście występują w tych przedstawieniach bardzo ciekawe niuanse (o czym dalej) to jednak znamienne jest nawarstwienie podobieństw zamiast różnic. Ilość przedstawień które za chwilę przedstawię jest tak wielka, że nie sposób tego zignorować, zacznijmy jednak od początku czyli od postawienia kilku tez i sformułowania punktu wyjścia. Na początek obejrzyjmy sobie kilka rysunków łuczników którzy akurat łuku nie napinają.

Numer przed źródłem odpowiada nazwie pliku obrazka:

10 Utrecht Psalter (Utrecht, Universiteitsbibliotheek, MS Bibl. Rhenotraiectinae I Nr 32.) manuskrypt karoliński IX w.
11 Utrecht Psalter (Utrecht, Universiteitsbibliotheek, MS Bibl. Rhenotraiectinae I Nr 32.) manuskrypt karoliński IX w.
13 Utrecht Psalter (Utrecht, Universiteitsbibliotheek, MS Bibl. Rhenotraiectinae I Nr 32.) manuskrypt karoliński IX w.
19 Róg z Czernichowa, X w.
39 Ryt ścienny z normańskiego zamku Colchester w Anglii, zamek ukończony ok 1100 r.
47 Psałterz Sztudgardzki, The Stuttgart Psalter, manuskrypt karoliński powstały w Saint Germain, Francja, 820-830 r.
48 Psałterz Sztudgardzki, The Stuttgart Psalter, manuskrypt karoliński powstały w Saint Germain, Francja, 820-830 r.
49 Liber ad honorem Augusti sive de rebus Siculis 1194 r.
55 Liber ad honorem Augusti sive de rebus Siculis 1194
59 Hortus Deliciarum, Francja 1185 (facsimile, oryginał spłonął w 1870 r.)
81 Libro de los jugeos (Hiszpania Alfons X Mądry) 1252-1284 r.
82 St. Gallen, Stiftsbibliothek, Cod. Sang. 863 Pharsalia libri decem XI w.
103 Biblia Maciejowskiego ok 1250 r.
137 Rzeźbiony relief z Burgundii, kościół św Magdaleny w Vezelay, Francja 1120-1125
139 British Library, Ms. Cotton Claud. B.IV f.41v Pentateuch i Joshua, Anglia XI wiek – przedstawienie łuku długiego w rękach myśliwego
142 Rzeźba kamienna Alphington, Devon, Anglia 1120-40 – łowca z długim łukiem
159 Ashburnham Pentateuch, Pochodzenie manuskryptu jest niepewne ale na pewno pochodzi z Południa (Północna Afryka, Syria lub Włochy) VI-VII w. scena polowania
172 Libra de los Juegos de Alfonso X, Kastylia 1283 r.

<<<Część ósma Część druga >>>>